Graag wil ik je meenemen op ontdekkingsreis van je camera en hiermee in simpele stappen uitleggen hoe je tot betere resultaten kan komen voor het maken van mooiere foto's.

Je bent in bezit van een dure spiegelreflex , systeem of compactcamera , geen uitweg ziet in al die knoppen en instellingen en je daardoor voor het gemak foto's maakt op de automatische stand.

Om te beginnen wil ik je feliciteren met het beoefenen van een geweldige hobby waar je veel plezier aan beleeft en ook nu in deze periode van de Covid waardoor er vele beperkingen zijn te bespeuren geeft de wondere wereld van de fotografie je de vrijheid om er met je camera gewoon erop uit te trekken en je hobby op een fantastische manier te kunnen beoefenen.

Nu je de smaak te pakken hebt gekregen is het niet ondenkbaar dat je meer uit je camera wilt halen , daar wil je graag bij supporten.

Om de instellingen van je camera te kunnen begrijpen en dit ook straks toe te gaan passen zal ik eerst uitleg geven aan de begrippen ISO - Diafragma en Sluitertijd.


Wat is ISO.

De ISO-waarde is de instelling waarmee je de lichtgevoeligheid van de sensor kan bepalen. Dit werkt heel eenvoudig: hoe hoger het ISO-getal, des te hoger de lichtgevoeligheid van de sensor. Dit brengt ook een nadeel met zich mee, want dit kan namelijk ook meer ruis op je foto veroorzaken.

Welke ISO waarden zijn er?

Nu je weet wat ISO is, ben je vast nieuwsgierig naar welke ISO-waarde er allemaal zijn. Dit zijn er een heel veel. De getallen worden weergegeven in getallen die uiteenlopen van 100 (en soms 50) tot 6400 of 25.600. Ben je nieuwsgierig wat de maximale ISO waarde is van jouw camera, neem dan en kijkje bij de instellingen.

Wanneer gebruik je welke ISO?

Tijd voor wat praktische informatie om met de ISO aan de slag te gaan. Want oefening baart kunst tenslotte. Voor we kijken naar welke ISO-waarde je wanneer gebruikt, willen we je alert maken dat er diverse aspecten invloed hebben op goede belichting. Er is geen leidraad maar er zijn wel handige richtlijnen voor jou. Een laag ISO-getal (bijv.100 of 200) gebruik je in situaties met veel licht of wanneer je met lange sluitertijden kan fotograferen vanaf een statief.

Om te zorgen dat je scherpe foto’s krijgt in een donkere situatie kan je de hogere ISO-waarde aanhouden. Denk aan 800, 1600 of nog hoger. Wanneer je ISO hoger zet kan je toch fotograferen met een snellere sluitertijd, dit is bijvoorbeeld handig bij het vastleggen van indoor sporten of als er weinig omgevingslicht is.

Overdag

Als je overdag buiten foto’s gaat maken, heb je de laagste ISO-waarde (100 of 200) nodig. Ik hoor je denken: waarom? Er is buiten op dat moment al voldoende licht voor de sensor. Wanneer je binnenshuis fotografeert, moet je de ISO-waarde verhogen. Afhankelijk van de hoeveelheid licht in de ruimte waar je fotografeert, gebruik je een ISO waarde van 400 tot ongeveer 800.

Tijdens de avonduren.

Meer fan van het fotograferen in de schemer of in de nachtelijke rust? Dan moet je opletten dat je een ISO-waarde gebruikt tot 1600 of 3200. Fotografeer je binnen in een donkere ruimte, zoals een parkeergarage of een bioscoop, zet de ISO ook dan hoger om te zorgen dat de sensor toch voldoende licht kan vangen. Controleer je foto’s ten alle tijden op ruis! Nu kan je nog aanpassen, als je weer thuis bent niet.

ISO en ruis

Eigenlijk zegt het woord het al: ruis is niet meer dan een onscherpte op je foto door weinig of slecht licht toen de foto werd gemaakt. Dit zorgt voor een korrelig effect op de foto. Hoe voorkom je dit volgende keer? Dat kan je doen door je ISO goed in te stellen. Hierbij zijn de eerder gegeven richtlijnen voor overdag/avond en binnen en buiten fotograferen een eerste houvast.

Waarom ruis bij hoge ISO-waarde?

Bij het gebruik van hoge ISO-waarde vergroot je de kans op ruis. Dit heeft te maken met het feit dat je de lichtgevoeligheid vergroot, maar niet het vermogen van de sensor om het licht dat binnenkomt te verwerken. Bij weinig of slecht licht vindt de sensor van jouw camera het lastig om het licht dat binnenkomt om te zetten in de juiste signalen. Er ontstaan dan fouten tussen de pixels in de vorm van ruis. Kort samengevat krijg je ruis op de foto wanneer je de lichtgevoeligheid vergroot, maar de sensor het licht niet goed om kan zetten in de juiste informatie om jouw foto scherp te maken.

Wat te doen bij weinig licht

Heb je eindelijk tijd om foto’s te maken, begint het alweer te schemeren. Er is dus te weinig licht in de ruimte waar je wil fotograferen. Niet de camera opruimen, want je kan nog steeds goede foto’s maken zonder ruis door een te hoge ISO-waarde. Wat je kunt doen, is de sluitertijd verhogen in plaats van de ISO-waarde. Let op! Zet je camera wel op een statief, want je handen stil houden is een kunst. Door de sluiter langer te openen, krijgt de sensor meer tijd om het licht op te vangen en alles goed te verwerken.


Wat is diafragma.

Je wilt zelf het diafragma instellen. Verder dan de term ben je niet gekomen. Je hebt genoeg vragen. Wat is diafragma? Hoe werkt het? Waarvoor gebruik je het?

Het diafragma is de opening van de lens. Het is opgebouwd uit meerdere lamellen die verschuiven. Hiermee maak je de lensopening groter of kleiner. Zo bepaal je hoeveel licht op de sensor van je camera valt.

Net als je ogen. Het is te vergelijken met de pupil van je oog. In een verlichte omgeving, is je pupil klein. Je vangt zo precies genoeg licht op voor een helder beeld. In een donkere omgeving zijn je pupillen juist groter. Er komt meer licht binnen. Zo is er zelfs in een minder belichte ruimte genoeg te zien.

Diafragma instellen: het F-getal

De grootte van de lensopening wordt weergegeven met een getal: het F-getal. Wil je het diafragma instellen? Dan verander je het F-getal. Hoe lager het F-getal, hoe groter de lensopening. Hoe hoger het F-getal, hoe kleiner.

Waarvoor gebruik je het diafragma?

Of jouw foto overbelicht, juist belicht of onderbelicht is, hangt af van de lensopening (oftewel het F-getal). Hoe groter deze is, hoe meer licht er binnenkomt. Hoe kleiner, hoe minder licht er binnenkomt.

Naast diafragma spelen sluitertijd en ISO ook een rol. Samen vormen ze de belichtingsdriehoek [ zie uitleg foto bovenaan de pagina ]  Hiermee leg je het licht vast dat op jouw onderwerp valt.

Diafragma en scherptediepte

Het bepaalt ook de scherptediepte van jouw foto. Bij een grote lensopening creëer je weinig scherptediepte. Je laat jouw onderwerp uit de omgeving springen. Wil je meer van de omgeving laten zien? Dan wil je veel scherptediepte en kies je voor een kleine lensopening. Door te spelen met scherptediepte leidt je dus jouw kijker naar het onderwerp dat jij belangrijk vindt.

Welk diafragma heb je nodig?

Je bent bekend met de term. Nu wil je gaan fotograferen met diafragma. Alleen vraag je je af welke je moet kiezen. Dit ligt aan wat je wilt fotograferen. Hoe licht de omgeving is. Maar ook waar je de focus op wilt leggen.

Diafragma bij portretfotografie

Bij portretfotografie wil je de aandacht leiden naar jouw onderwerp. Je wilt dat deze loskomt van de achtergrond. Ook wil je niet dat jouw kijker wordt afgeleid. Daarom kies je bij portretfotografie voor een laag F-getal.

Diafragma bij macrofotografie

Bij macrofotografie verschilt het diafragma enorm. Wil je een bloem fotograferen met een wazige achtergrond? Dan kies je vaak voor een laag F-getal. Wil je een klein insect scherp op de foto? Dan kies je juist voor een hoog F-getal.

Diafragma bij landschapsfotografie

Bij landschapsfotografie wil je zowel de voorgrond als achtergrond scherp in beeld. Er is dus sprake van veel scherptediepte. Daarom kies je bij landschapsfotografie voor een hoog F-getal. Zo breng je het landschap wijds in beeld.


Wat is sluitertijd.

Fotografeer je nog in de Automatische stand maar wil je meer ontdekken over de mogelijkheden van je camera? Dan kan je aan de slag met het diafragma, de sluitertijd en de ISO. In deze blog leg ik je uit je hoe kunt gaan fotograferen met sluitertijd. Zo krijg je antwoord op de vragen: wat is sluitertijd en wat betekent het voor jouw foto’s?

De doelstelling van sluitertijd.

Sluitertijd bepaalt hoe lang er licht op de sensor van je camera valt. De fotografen onder ons noemen de sluitertijd ook wel belichtingstijd. Sluitertijd is belangrijk wanneer je onderwerpen gaat fotograferen die bewegen, zoals water, sport of vuurwerk. Wanneer je start met fotograferen, start je vaak in de automatische stand. Daardoor hoef je geen sluitertijd en ISO te regelen. Maar vanaf nu ben jij de baas over het licht en de beweging in je foto’s.

Hoe stel je de sluitertijd in?

Nu je weet wat sluitertijd is, is het tijd voor de volgende stap. Want hoe stel je dit in op je camera? Bovenop de camera heb je een draaiknop waar je diverse letters/symbolen ziet staan. Meestal staat deze op de automatische stand. De modus waarin je zelf de sluitertijd kan instellen is de M-stand. Heb je deze niet dan kan het ook met de Bulb-stand, Tv- of S-stand.

Korte en lange sluitertijd

Sluitertijd wordt weergegeven in honderden van een seconde. Je kunt het vergelijken met breuken tijdens rekenen. De sluitertijden die langer is dan 1/100e van een seconde, zoals 1/60e of 1/15e. Deze vallen onder de lange sluitertijden. Alle sluitertijden boven 1/100e van een seconde, zoals 1/500e of 1/2000e, worden korte sluitertijden genoemd. De korte sluitertijden worden ook wel snelle sluitertijden genoemd.

Waar gebruik je sluitertijd voor?

Niet te missen: werken met sluitertijd wanneer je meer wilt ontdekken in de wereld van fotografie. Er is een verschil wanneer je welke sluitertijd gebruikt. Een snelle sluitertijd zorgt er namelijk voor dat je de beweging bevriest. Wanneer je de beelden bevriest, leg je de beelden stil en verdwijnt de beweging uit de foto. Maak je juist gebruik van een lange sluitertijd (het getal in de breuk wordt kleiner) dan zal er bewegingsonscherpte optreden, water wordt bijvoorbeeld een soort ‘gordijn’. Dit kan zowel bij de voorgrond of achtergrond gebeuren.

Diafragma vs sluitertijd

Het zijn twee begrippen die veel met elkaar gemeen hebben. De sluitertijd en het diafragma vormen samen met de ISO de belichtingsdriehoek. Maar wat het verschil is tussen de twee fotografietermen ? 

Sluitertijd : Bepaalt de tijd dat er licht op de sensor komt en het creëert bewegingsonscherpte

Diafragma :Bepaalt de lichtinval op de sensor

Wat en waar fotografeer je?

Als je gaat fotograferen in een omgeving waar je slecht of weinig licht hebt, moet je snel aan de slag met de sluitertijd om het aanwezige licht op te kunnen vangen. Om dit op te vangen ga je de sluitertijd aanpassen op het aanwezige licht. Let hierbij wel op de belichtingsdriehoek (het diafragma, ISO en de sluitertijd), want één zijde aanpassen betekent alle zijdes aanpassen om balans te houden in de foto’s.

Naast de plek waar je aan het fotograferen bent, speelt het onderwerp ook een grote rol. Er zit namelijk een groot verschil in je sluitertijd wanneer je sporters of raceauto’s fotografeert, of aan de slag gaat met portretten. Houdt dit daarom altijd in je achterhoofd bij het kiezen van je sluitertijd. Wanneer je de bewegingen van de sporter op de foto wilt bevriezen, dan kies je voor een snelle sluitertijd. Wil je juist meer van de beweging laten zien in je foto, dan kies je eerder voor een langere sluitertijd.


Tot slot.

Laten deze basisbegrippen een mooie en vooral een uitdagende manier zijn om meer gebruik te gaan maken van de handmatige instellingen en je straks niet meer afhankelijk bent van de automatische stand.

Oefening baart kunst en het absoluut geen schande is dat er vele opnames in het prullenbakje zullen verdwijnen en je zal merken dat tijdens het oefenen met je instellingen je betere foto's gaat maken en je meer voldoening uit het fotograferen haalt.

Ook in tijden van de opgelegde beperkingen , trek er gewoon op uit met je camera en kom met de mooiste plaatjes thuis en laat je mooie hobby nog beter tot zijn recht komen.


Mocht je interesse hebben in het volgen van een workshop , waar al deze elementen besproken worden en je met praktijkopdrachten aan de slag gaat , neem gerust een kijkje op de pagina workshops 2021 en wie weet ontmoeten wij elkaar in een periode dat de maatregelen weer zijn versoepeld. 

Inschrijven voor een workshop kan d.m.v. inschrijving via de contactpagina , wil je eerst meer informatie inwinnen ? neem gerust schriftelijk of telefonisch contact met mij op.

Met vriendelijke fotogroet 

Henri.

Neem ook een gerust een kijkje op mijn FB site, ook die pagina wordt regelmatig door mij ververst met interessante weetjes over fotografie.



Wij gebruiken cookies om het gebruik van deze site te faciliteren en het surfgedrag te vergemakkelijken. U kunt deze cookies uitzetten via uw browser , maar dit kan het functioneren van deze website beinvloeden. Uw surfgedrag is niet gekoppeld aan uw naam , e-mailadres , IP adres of dergelijke . Cookies kunt u alleen zelf verwijderen aangezien deze op uw computer opgeslagen zijn. Raadpleeg hiervoor de handleiding van uw browser.

Accepteren